Çamaşırlar ıslak kalıyorsa, tambur yavaş dönüyorsa ya da tamamen durmuşsa, neden iki yerde olabilir: motor ve hareketi tambura aktaran mekanik ya da motoru kontrol eden elektronik. İlk adım hangisi olduğunu anlamaktır.
Mekanik mi, elektronik mi
- Motor uğulduyor, tambur kıpırdamıyor. Çoğu zaman mekanik: kayış çıkmış, tambur ile kazan arasına bir eşya sıkışmış, rulman dağılmış.
- Motordan hiç ses gelmiyor. Çoğu zaman elektronik: motoru devreye alan triyak veya röle, inverter sürücüsü, motora giden kablo.
- Tambur yıkamada dönüyor, sıkmada dönmüyor. Hız sensörünün sinyali, dengesizlik, suyun boşalmaması (makine içinde su varken sıkmaya geçmez).
- Tambur titreyip duruyor. Dengesizlik veya hız sensörü; inverter makinelerde — rotor konum sensörü.
Elektronikte neleri kontrol ediyoruz
| Parça | Ne olur |
| Motor triyakı (kollektörlü motorlu makinelerde) | Kısa devre olur veya açılmaz — motor çalışmaz ya da kontrolsüz döner |
| Yön değiştirme röleleri | Tambur yalnızca bir yöne döner ya da hiç dönmez |
| Hız sensörü (takojeneratör) girişi | Modül tamburun hızını bilmez — sıkmaya geçmez, dengesizlik kodu verir |
| İnverter sürücüsü | Güç modülü yanar — inverter motor |
| Su seviye sensörünün girişi | Modül kazanda su olduğunu “sanır” ve güvenlik için sıkmaya geçmez |
Dengesizlik: kod her seferinde çıkıyorsa
Makine sıkmadan önce tamburu döndürerek çamaşırın eşit dağılıp dağılmadığını kontrol eder. Tek bir yorgan, tek bir kot pantolon ya da çok az çamaşır dengesizlik yaratır ve makine sıkmayı iptal eder — bu bir arıza değildir. Çamaşırları dağıtın veya yükü değiştirin. Yük normal olduğu hâlde kod her seferinde çıkıyorsa (Samsung'da UB, UE; LG'de UE; Haier'de UNB), neden hız sensörünün sinyalinde veya modülün girişinde olabilir.
Kendiniz neleri kontrol edebilirsiniz
- İçeride su kaldıysa, önce suyun neden boşalmadığına bakın — çamaşır makinesi suyu boşaltmıyor.
- Makinenin fişini çekin ve tamburu elle çevirin: rahat dönmeli, metal sesi olmamalıdır.
- Çamaşırları eşit dağıtın, yükü azaltın ve sıkma programını ayrıca çalıştırın.
Neyi onarmıyoruz
Kayış, rulman, tambur, amortisör ve motor kömürlerinin değişimi mekanik işlerdir ve uzmanlık alanımız dışındadır. Arıza tespitinde neden bu parçalarda çıkarsa, bunu söylüyoruz.
Motor kontrol elektroniğinin tamiri 80 AZN'den başlar. Kodlar — çamaşır makinesi hata kodları, modül — çamaşır makinesi kart tamiri.
Ana nedenler: arıza mı, makinenin kendini koruması mı
Sıkmanın olmaması her zaman çamaşır makinesinin bozulduğu anlamına gelmez. Tamburun dönmemesinin ana nedenlerinin bir kısmı makinenin kendini korumasıdır: kazanda su kalmış, kapak kilitlenmemiş, çamaşırlar eşit dağılmamış, köpük çok fazla ya da seçilen program sıkmayı içermiyor. Bu durumlarda modül tamburu bilerek hızlandırmaz, neden ortadan kalkınca da makine yeniden normal çalışır. Arıza ise farklı görünür: yükten ve programdan bağımsız olarak tekrarlanır, motor ya hiç ses çıkarmaz ya da uğuldar ama tambur dönmez, ekranda her seferinde aynı kod çıkar.
Bunları ayırt etmenin en kolay yolu, boş tamburla “sıkma” programını ayrıca çalıştırmaktır. Boş tambur hızlanıyorsa motor ve kumandası çalışıyordur — nedeni yükte, suyun boşalmasında veya ayarlarda arayın. Boş tambur da dönmüyorsa aşağıdaki kontrollere geçin; bunlar işe yaramazsa arıza büyük olasılıkla motorda, aktarma kısmında veya elektroniktedir.
Sıkma modu ve program ayarları
Ustaya başvurmadan önce ekrana ve seçili programa bakın. Bazen makine tamamen sağlamdır, sadece ayarlar sıkmaya izin vermez:
- Sıkma devri sıfırda ya da “sıkmasız” seçilmiş. Makine suyu boşaltır ama tamburu hızlandırmaz. Sıkma tuşuyla devri yeniden seçin.
- Suda bekletme seçeneği açık. Bazı modellerde bu seçenek açıkken makine son durulamadan sonra suyu boşaltmadan durur ve bir sonraki komutu bekler. Programı “boşaltma” veya “sıkma” ile tamamlayın.
- Hassas bir program seçilmiş. Yünlü, ipek ve elde yıkama programlarında sıkma ya çok yavaştır ya da hiç yoktur — bu bir arıza değildir. Bazı makinelerin gece programı da son sıkmayı azaltır veya atlar.
- Köpük çok fazla. Köpüğü algılayan makine sıkmayı erteler, ek bir durulama yapar ve bazen programı uzatır; bazı Samsung modellerinde ekranda “Sud” yazısı çıkar. Neden genellikle fazla deterjan veya elde yıkama deterjanıdır.
Tamburun aşırı dolu olması: ne kadar çamaşır yüklenmeli
Tamburun aşırı dolu olması, sıkmanın olmamasının en sık nedenlerinden biridir. Makine sıkmadan önce çamaşırları tamburun duvarı boyunca dağıtmaya çalışır; tambur ağzına kadar doluysa çamaşırlar dağılamaz ve makine birkaç denemeden sonra sıkmayı iptal eder ya da düşük devirde sıkar. Yükü programa göre seçin: kılavuzdaki azami ağırlık genellikle pamuklular içindir, sentetik ve hassas kumaşlarda sınır çoğu zaman bunun yarısı veya daha azıdır. Islak çamaşır çok ağırlaşır: yorgan, havlu ve kot pantolon çok su çeker. Çamaşırla tamburun üstü arasında bir el sığacak kadar boşluk kalacak şekilde yükleyin. Sürekli aşırı yüklenen makinede motor ve kumandası — triyak veya inverter sürücüsü — da aşırı zorlanır.
Su boşalmıyor ya da durmadan geliyor: pompa filtresi, tahliye hortumu, giriş hortumu
Kazanda su varken makine güvenlik için sıkmaya geçmez. Nedeni yalnızca pompa değildir — suyun yolu üzerinde birkaç nokta vardır:
- Pompa filtresi. Bozuk para, düğme, tüy ve kumaş artıkları filtreyi tıkar; su yavaş boşalır veya hiç boşalmaz. Temizledikten sonra filtreyi sonuna kadar sıkın: tam kapanmayan filtre su sızdırır.
- Tahliye hortumu. Hortum makinenin arkasında ezilmemeli veya duvara sıkışmamalıdır. Ucu çok alçağa bağlanmışsa su kazandan kendiliğinden akar (sifon etkisi): makine suyu boşaltır, yeniden alır ve sıkmaya bir türlü geçemez. Hortumun doğru yüksekliği kılavuzda yazar.
- Gider ve lavabo sifonu. Hortum lavabonun sifonuna bağlıysa tıkalı sifon suyu geri gönderir ve makine kazanı boşaltamaz.
- Giriş hortumu ve su giriş valfi. Valf tam kapanmıyorsa su, giriş hortumundan durmadan gelir: pompa boşaltır, valf yeniden doldurur, seviye sensörü kazanda su görür ve makine sıkmaya geçmez. Makineyi kapatın, musluğu açık bırakın ve tambura bakın: kapalı makineye su geliyorsa valfin kendisi kapanmıyordur — musluğu kapatın.
Filtre ve hortumlar sağlamsa sıra elektroniğe gelir. Pompadan ses gelmiyorsa ona modülden gerilim gelmiyor olabilir; su yalnızca makine çalışırken durmadan geliyorsa valfi kumanda eden triyak kısa devre olmuş olabilir. Modülün bu çıkışlarını onarıyoruz. Pompanın veya valfin kendisinin değişimi ise bizim işimiz değildir; arıza oradaysa bunu açıkça söyleriz.
Kapak kilidi: sıkmadan önceki son kontrol
Modül tamburu yalnızca kapak kilidi kilitlendiğinde ve bunu onaylayan sinyal geldiğinde döndürür. Çamaşır kapak ile lastik arasına sıkışmışsa kilit tam kapanmaz ve program başlamaz. Kilidin kontağı aşınmışsa sinyal yıkama sırasında kesilebilir: makine programı durdurur, sıkmaya geçmez, bazen ekranda kapak kodu yanıp söner. Bu durumda kilidin elektrik kısmını, onu kumanda eden triyakı ve modülün girişini kontrol ederiz. Kapak kolu, kancası ve menteşeleri mekaniktir — bunları onarmıyoruz.
Tamburu elle çevirmek: ne gösterir
Tamburu elle çevirmek basit ama çok şey anlatan bir kontroldür. Makinenin fişini çekin, kapağı açın ve tamburu iki yöne birkaç kez çevirin:
- Rahat ve sessiz dönüyor. Mekanik büyük olasılıkla sağlamdır; nedeni ayarlarda, suyun boşalmasında veya elektronikte aramak gerekir.
- Uğultu, hışırtı veya metal sesiyle dönüyor. Rulmanlar aşınmıştır. Bu mekaniktir ve bizim işimiz değildir.
- Hiç dönmüyor veya bir noktada takılıyor. Tambur sıkışmıştır: içeri yabancı bir cisim girmiş veya rulman dağılmıştır.
- Hiç direnç olmadan fazla kolay dönüyor. Kayışlı makinede bu çoğu zaman kayışın çıktığını gösterir: motor döner, tambur yerinde kalır.
- İnverter (doğrudan tahrikli) makinede hafif “kademeli” bir direnç hissediliyor. Bu, motorun mıknatıslarıdır ve normaldir.
Yabancı cisim kaçtıysa
Bozuk para, anahtar, toka veya sütyen baleni tamburun deliklerinden tambur ile kazan arasına düşer. Belirtiler: yıkama sırasında şıngırtı veya tıkırtı, tamburun takılması, suyun yavaş boşalması. Böyle bir ses duyduğunuzda programı durdurun ve makinenin fişini çekin. Yıkamadan önce cepleri kontrol edin, sütyenleri ve küçük eşyaları yıkama filesinde yıkayın.
- Cisim pompa filtresine düştüyse filtreyi açıp kendiniz çıkarabilirsiniz — bu en kolay durumdur.
- Cisim tambur ile kazan arasında kaldıysa onu çıkarmak için makinenin kısmen sökülmesi gerekir, genellikle ısıtıcının yerinden. Bu mekanik bir iştir ve uzmanlık alanımız dışındadır.
- Makineyi bu durumda çalıştırmaya devam etmeyin. Cisim tamburu çizer, lastiği yırtabilir ve tamburu tamamen sıkıştırabilir. Sıkışmış tamburu döndürmeye çalışan motor ve kumandası — triyak veya inverter sürücüsü — aşırı zorlanır ve yanabilir; bu ise artık elektronik tamiridir.
Çamaşır makinesi su sızdırıyor veya yanık kokusu geliyor
Bu iki belirti, sıkmanın olmamasından daha önemlidir: makinenin fişini hemen çekin, musluğu kapatın ve neden belli olana kadar yeniden çalıştırmayın.
- Su sızıyor. Birçok makinenin tabanında su kaçağı sensörü vardır: tabanda su birikince makine programı durdurur, suyu boşaltır ve kod verir — Bosch ve Siemens'te E23 (F23), Samsung'da LC (LE). Bu yüzden sıkmaya geçemez. Kaçağın kendisi — hortum, lastik, pompa — mekaniktir ve bizim işimiz değildir; su modülün üzerine geldiyse kartı korozyondan temizler ve onarırız.
- Yanık lastik kokusu. Çoğu zaman tambur sıkışmış veya zor dönüyordur, kayış da kayıp ısınır; aşınmış motor kömürleri de kıvılcım çıkarır ve koku yapar. Bu mekaniktir.
- Yanık plastik veya “elektrik” kokusu. Modüldeki triyak veya direnç, motora giden kablo ya da konnektör yanmış olabilir. Bu elektroniktir ve onu onarıyoruz. Makine açılınca sigorta atıyorsa, kontrol edilene kadar yeniden fişe takmayın.
Başvururken neleri bildirmeli ve tamir nasıl yapılır
Usta arızayı ne kadar iyi bilirse arıza tespiti o kadar hızlı ilerler. Başvururken şunları belirtin:
- Model ve seri numarası. Etiket genellikle kapağın iç çerçevesinde veya arka paneldedir; fotoğrafını çekin.
- Makinenin nerede durduğu. Durulamadan sonra, boşaltmada veya sıkmanın başında; ekranda hangi kod var.
- Motorun sesi. Uğulduyor mu, kısa bir hamle yapıp susuyor mu, yoksa tamamen sessiz mi.
- Tambur ve kazandaki su. Tambur elle rahat dönüyor mu, içeride su kalıyor mu, kaçak veya yanık kokusu oldu mu.
- Kısa bir video. Arızanın videosunu WhatsApp'tan gönderirseniz usta ön değerlendirme yapabilir.
Arıza tespiti ücretlidir: modülün motora giden çıkışlarını, hız sensörünün ve su seviye sensörünün girişlerini, inverter makinelerde ise sürücünün güç kısmını kontrol ederiz. Arızalı elemanı bulduktan sonra nedeni, fiyatı ve süreyi söyleriz; işe yalnızca onayınızla başlarız. Tamirden sonra modülü yük altında test ederiz: motor iki yöne döner, hız sensörünün sinyali doğru okunur, sıkma farklı devirlerde çalışır. Yapılan işe garanti veriyoruz.