Bosch paltaryuyan maşınlarının (Serie 2, 4, 6, 8) elektronikasının əsas xüsusiyyəti — modulun kodlaşdırılmasıdır. Zavodda modula maşının konkret modeli haqqında məlumat yazılır; yeni modul quraşdırılanda bu kodlaşdırma aparılmalıdır, əks halda maşın F67 (E67) xətası verir və işləmir. Öz modulunuzu təmir etdikdə kodlaşdırma yerində qalır — bu, Bosch-da təmirin ən böyük üstünlüyüdür.
Bosch maşınlarında tipik nasazlıqlar
- Maşın açılmır. Modulun qida hissəsi və ya şəbəkə filtri.
- F21 — mühərrik. EcoSilence Drive fırçasız mühərriki idarə edən drayver, köhnə modellərdə isə kollektor mühərrikin triakı — inverter mühərrik.
- E17 (F17) — su gec gəlir və ya gəlmir. Kran, tor, klapan və onu idarə edən çıxış.
- E18 (F18) — su çıxmır. Filtr, nasos və nasosun modul çıxışı.
- E23 (F23) — aquastop. Maşının dibində su var və ya sızma sensorunun zənciri səhv siqnal verir.
- F19 və F22. Qızdırma və temperatur sensoru.
Bütün kodlar — paltaryuyan xəta kodları.
Necə təmir edirik
Modulu yoxlayır, nasaz elementi tapıb dəyişirik, platanı yük altında sınaqdan keçiririk. Modulun kodlaşdırılmasına toxunulmur, maşın əvvəlki kimi tanınır. E23 kodunda əvvəlcə dibdə suyun olub-olmadığını, sonra sensoru və onun zəncirini yoxlayırıq; sızmanın özü mexanikadırsa, bunu deyirik. Elektronikanın təmiri 80 AZN-dən başlayır. Mexaniki işlər bizim profilimiz deyil.
Eyni qrupun maşınları — Siemens paltaryuyan təmiri. Bütün markalar — paltaryuyan təmiri.
Bosch paltaryuyanlarında xəta kodları
- F17 / E17 — su çox gec yığılır və ya yığılmır: kran, filtr, su klapanı və ya onun idarəsi.
- F18 / E18 — su boşalmır: nasos, filtr və ya nasosun idarə dövrəsi.
- F19 / E19 — su qızmır: qızdırıcı element, temperatur sensoru və ya moduldakı rele.
- F21 / E21 — baraban fırlanmır: mühərrik, onun sensoru və ya modulun mühərriki idarə edən hissəsi.
- E23 — dibdə su var (AquaStop): sızma və ya daşqın qorunması işə düşüb.
Kodu yazın və zəng edəndə deyin: o, diaqnostikaya haradan başlamağı göstərir. Modulu, sensorları və mühərrikin idarəsini biz təmir edirik.
Bosch seriyaları: elektronikada nə fərqlidir
Bosch paltaryuyan maşınları seriyalara bölünür: Serie 2 və Serie 4 sadə idarəetməli kütləvi modellərdir, Serie 6 və Serie 8 isə daha çox sensor, əlavə funksiyalar və mürəkkəb proqram təminatı ilə gəlir. Seriya nə qədər yüksəkdirsə, modulda bir o qədər çox çıxış və giriş olur, amma təmirin məntiqi dəyişmir: əvvəlcə qida hissəsi, sonra yükləri idarə edən çıxışlar, sensor girişləri və mühərrik drayveri yoxlanılır. Modelin tam adı (WAN, WAT, WAU, WGG və s. ilə başlayır) qapının içindəki etiketdə yazılıb — zəng edəndə onu desəniz, hansı modul platformasından söhbət getdiyini əvvəlcədən bilirik.
- Serie 2 və Serie 4. Əsasən bir modul və onunla birləşmiş düymələr paneli. Ən çox qida hissəsi, klapanın və nasosun triakları, köhnə modellərdə isə kollektor mühərrikin idarəsi sıradan çıxır.
- Serie 6. EcoSilence Drive fırçasız mühərriki, ActiveWater sistemi (suyun miqdarının sensorla izlənməsi) və genişləndirilmiş displey. Drayverin güc açarları və sensor girişləri burada gərginlik sıçrayışlarına daha həssasdır.
- Serie 8 və HomeProfessional. Ayrıca displey modulu, i-DOS avtomatik dozaj sistemi, bəzi modellərdə Home Connect Wi-Fi modulu. Burada nasazlıq tez-tez modullar arasındakı əlaqədə olur.
- i-DOS. Yuyucu vasitəni avtomatik verən kiçik nasoslar modulun ayrıca çıxışları ilə idarə olunur. Dozaj işləmirsə, əvvəlcə qabın təmizliyini, sonra nasosun dolağını və onu idarə edən çıxışı yoxlayırıq.
- Home Connect. Wi-Fi modulu ayrıca platadır və əsas modula əlaqə xətti ilə bağlıdır. Tətbiq maşını görmürsə, səbəb ev şəbəkəsində də, modulun qidasında və ya əlaqə xəttində də ola bilər.
Əlamətlərə görə nasazlığın axtarışı
Xəta kodu həmişə çıxmır. Kod olmadan da maşının davranışı nasazlığın harada olduğunu göstərir. Aşağıdakı əlamətlər ən çox elektronika ilə bağlıdır:
- Displey və indikatorlar heç yanmır. Rozetka və şəbəkə kabeli qaydasındadırsa, şəbəkə filtri, qoruyucu və ya modulun qida bloku yoxlanılır.
- Displey yanır, amma düymələri basanda reaksiya yoxdur. Düymələr panelinin kontaktları, panelin plata ilə bağlayıcısı və ya mikrokontrollerin qidası.
- Proqram seçilir, amma başlamır. Qapı kilidi bağlanmır və ya modul onun bağlandığını təsdiq edən siqnalı almır — paltaryuyan açılmır.
- Maşın su yığır və dərhal boşaldır. Su səviyyəsi sensoru (pressostat) səhv oxunur və ya modulun onu oxuyan girişi nasazdır.
- Su soyuq qalır, proqram uzanır. Qızdırıcının relesi, temperatur sensoru və ya onun girişi — paltaryuyan suyu qızdırmır.
- Baraban dartınır, amma sıxmaya keçmir. Mühərrik drayveri və ya mühərrikin sürət sensorunun siqnalı modula çatmır.
- Elektrik kəsiləndən sonra maşın «donub». Proqram ilişib və ya yaddaşdakı məlumat pozulub: bəzən maşını bir neçə dəqiqəlik elektrikdən ayırmaq kömək edir, bəzən modulun özünə baxmaq lazımdır.
- Maşını açanda avtomat və ya UZO düşür. Qızdırıcıda, naqillərdə və ya modulun qida hissəsində qısaqapanma — hansı olduğunu ölçmə ilə ayırırıq.
Bosch-un digər xəta kodları
Yuxarıdakı əsas kodlardan başqa, Bosch maşınları elektronikanın konkret zəncirini göstərən daha bir neçə kod verir. Kodların mənası modelə və proqram təminatının versiyasına görə bir qədər fərqlənə bilər, ona görə kodu həmişə modelin adı ilə birlikdə deyin.
- F16 — qapı bağlanmayıb: proqram başlamır. Əvvəlcə qapını möhkəm bağlayın; kod qalırsa, kilidin kontaktı və onun zənciri yoxlanılır.
- F20 — gözlənilməz qızdırma: qızdırıcı əmr olmadan işləyir. Ən çox moduldakı relenin kontaktları yapışıb qalır.
- F22, F37, F38 — temperatur sensoru (NTC): qırıq, qısaqapanma və ya modulun girişi səhv oxuyur.
- F25 — aquasensor: suyun bulanıqlığını ölçən optik sensor və ya onun zənciri. Sensorun şüşəsi çirklənəndə də çıxa bilər.
- F26, F27 — su səviyyəsi sensoru (pressostat): siqnal yoxdur və ya diapazondan kənardır.
- F34, F36 — qapı kilidi: kilid bağlanmır, açılmır və ya modul onun vəziyyətini görmür.
- F40 — şəbəkə gərginliyi: gərginlik çox aşağı və ya qeyri-sabitdir. Əvvəlcə rozetkanı və uzadıcını yoxlayın, sonra modulun qida hissəsini.
- F42, F43, F44 — mühərrik: sürət normadan kənardır, baraban fırlanmır və ya istiqamət dəyişmir. Drayver, sürət sensoru və mühərrik zənciri yoxlanılır.
- F59 — vibrasiya (3D) sensoru: yalnız bəzi yüksək seriyalarda; sensor və onun modul ilə əlaqəsi.
EcoSilence Drive mühərrikinin drayveri
EcoSilence Drive — fırçasız (BLDC) mühərrikdir: onun kolları yoxdur, fırlanmanı isə modulun içindəki drayver yaradır. Drayver mühərrikin dolaqlarına növbə ilə gərginlik verir və sürəti sensor siqnalına görə izləyir. Ən çox güc açarları (tranzistorlar və ya güc modulu), onların qidası və sürət sensorunun girişi sıradan çıxır. Əlamətlər: baraban yerindən tərpənmir, dartınıb dayanır, sıxmaya keçmir və ya displeydə F21, F43 kodları çıxır.
Mühərrikin özünün dolaqlarını və sensorunu ölçür, drayveri yük altında yoxlayırıq. Drayver sağlamdırsa və mühərrikə düzgün siqnal gedirsə, nasazlıq mexaniki hissədədir — bu halda bunu deyirik. Köhnə Bosch modellərində kollektor mühərrik quraşdırılıb: onu modul triak vasitəsilə idarə edir, sürəti isə takogenerator ölçür. Burada triak və takogeneratorun girişi yoxlanılır. Mühərrikin kollarının dəyişdirilməsi mexanikadır və bizim işimiz deyil.
Pressostat, termostat və temperatur sensoru
Köhnə Bosch maşınlarında suyun səviyyəsini mexaniki pressostat ölçürdü: o, yalnız bir neçə səviyyədə kontaktı açıb-bağlayırdı. Müasir modellərdə analoq pressostat quraşdırılıb — o, tezlik siqnalı verir və modul suyun miqdarını daim izləyir. ActiveWater sistemi məhz bu siqnalla yüklənən paltarın miqdarına görə su sərfini tənzimləyir. Siqnal səhv oxunanda maşın ya su yığmağa davam edir, ya da yığdığı suyu dərhal boşaldır, bəzən E17 və ya F18 kimi kodlar çıxır. Biz sensoru və onun naqilini ölçür, modulun girişini yoxlayırıq; sensorun borusu tıxanıbsa, bunu da deyirik.
Qızdırmanı temperatur sensoru (NTC) idarə edir: modul onun müqavimətinə görə suyun temperaturunu hesablayır və qızdırıcının relesini açıb-bağlayır. Bəzi köhnə modellərdə əlavə olaraq termostat və ya termoqoruyucu var — həddindən artıq qızma zamanı zənciri qırır. Su qızmırsa, qızdırıcının müqaviməti, relenin kontaktları, sensorun özü və modulun girişi ardıcıl yoxlanılır. Bu yoxlama olmadan qızdırıcını dəyişmək çox vaxt nəticə vermir: səbəb relenin yanmış kontaktında olur. Onu da nəzərə alın ki, sürətli proqramlarda su qısa müddət və aşağı temperaturda qızdırılır — soyuq görünən su həmişə nasazlıq demək deyil, uzun pambıq proqramında yoxlayın.
Qapı kilidi, düymələr və displey
Bosch maşınında proqram yalnız qapı kilidi bağlandıqdan və modul bunu təsdiq edən siqnalı aldıqdan sonra başlayır. Kilidin içində kiçik qızdırıcı element və ya elektromaqnit və kontakt var: modul triak vasitəsilə ona gərginlik verir, kontakt bağlananda dövrə tamamlanır. Bu zəncirdə üç ehtimal olur — kilidin elektrik hissəsi, onu idarə edən triak və ya modulun girişi. Qapının dəstəyi və ya qarmağı qırılıbsa, bu, mexanikadır və biz onu etmirik.
Düymələr paneli və displey Serie 6 və Serie 8-də ayrıca platadır. Rütubət, buxar və tökülmüş yuyucu vasitə onun kontaktlarını və bağlayıcısını korroziyaya uğradır: bəzi düymələr basılmır, indikatorlar yarımçıq yanır, displeydə simvollar itir. Biz paneli təmizləyir, yolları və lehimləri bərpa edir, nasaz düymə və ya indikator elementini dəyişirik. Panel ilə əsas modul arasındakı əlaqə pozulanda maşın ümumiyyətlə reaksiya vermir — bu halda hər iki platanın əlaqə zənciri yoxlanılır.
Bosch modulu niyə sıradan çıxır
Modulun nasazlığı adətən təsadüfi olmur — onun arxasında təkrarlanan səbəb dayanır. Səbəbi bilmək vacibdir: təmirdən sonra o aradan qaldırılmasa, eyni element yenidən yanacaq.
- Gərginlik sıçrayışları və elektrik kəsilmələri. Ən çox qida bloku, şəbəkə filtri və drayverin güc hissəsi zərər görür. Elektrik gələndə yaranan sıçrayış varistoru və qida mikrosxemini yandırır.
- Rütubət və sızma. Maşının içində su axanda və ya buxar uzun müddət yığılanda platada korroziya başlayır: yollar qaralır, bağlayıcıların kontaktları oksidləşir, sensor siqnalları pozulur.
- Yüklərin uzunmüddətli artıq yükü. Tıxanmış filtr və ya çətin fırlanan nasos onu idarə edən triakı qızdırır; yapışmış klapan da öz çıxışını yükləyir. Element bir müddət dözür, sonra deşilir.
- İstilik və yaş. Uzun illər işləyən modulda kondensatorlar quruyur, lehimlər istilik dövrələrindən çatlayır. Belə nasazlıq çox vaxt «gah işləyir, gah yox» şəklində özünü göstərir.
Təmirdən sonra səbəbi də sizə deyirik: lazım olsa, stabilizator, filtrin təmizlənməsi və ya mexaniki hissənin ayrıca yoxlanması barədə tövsiyə veririk. Məsələn, triak tıxanmış nasos səbəbindən yanıbsa, yalnız triakı dəyişmək kifayət etmir — nasos təmizlənməlidir, əks halda yeni element də eyni yükə tab gətirməyəcək. Eyni qayda yapışmış klapana, rütubətli yerdə dayanan maşına və tez-tez kəsilən elektrikə də aiddir.
Diaqnostika və təmir necə aparılır
- Müraciət. Zəng edəndə modeli, xəta kodunu və nasazlığın necə başladığını deyirsiniz — bu, ilkin istiqaməti müəyyənləşdirir.
- Diaqnostika. Modulun qidasını, yük çıxışlarını, sensor girişlərini və mühərrik drayverini ölçürük. Diaqnostika ödənişlidir.
- Razılaşma. Nasaz hissəni, səbəbi və təmirin qiymətini deyirik; işə yalnız sizin razılığınızla başlayırıq.
- Təmir. Yanmış elementləri dəyişir, korroziyanı təmizləyir, qırılmış lehimləri və yolları bərpa edirik. Modulun kodlaşdırması və yaddaşı toxunulmaz qalır.
- Sınaq. Modulu yük altında yoxlayırıq: su qəbulu, qızdırma, fırlanma, boşaltma və sıxma ardıcıl işləməlidir.
- Təhvil və zəmanət. Görülən işə zəmanət verilir; müddəti təmirin növündən asılıdır və təhvil zamanı deyilir.
Təmir nə vaxt sərfəlidir
Bosch-da modulun təmiri əksər hallarda yeni modul almaqdan daha əlverişlidir. Səbəblər:
- Kodlaşdırma lazım deyil. Öz modulunuz maşının modelini «tanıyır», F67 riski yoxdur.
- Köhnə modellər üçün yeni modul tapmaq çətindir. Bəzi Serie 4 və Serie 6 modulları artıq satışda olmur, təmir isə maşını işlək saxlayır.
- Nasazlıq adətən bir-iki elementdə olur. Qida mikrosxemi, triak, rele və ya drayverin güc açarı — bütöv platanı dəyişməyə ehtiyac qalmır.
- Mexanika sağlamdırsa, maşın hələ uzun işləyər. Baraban, mühərrik və nasos qaydasındadırsa, elektronikanın bərpası maşını yenidən tam işlək edir.
Təmirin sərfəli olmadığı hallar da var: plata yanğından sonra kömürləşibsə, korroziya çox qatlı yolları məhv edibsə və ya maşının mexanikası da ağır vəziyyətdədirsə, bunu diaqnostikadan sonra açıq deyirik.
Nə etmirik
Biz yalnız elektronika ilə işləyirik. Manjet (qapı rezini), podşipniklər, baraban, amortizatorlar, qayış və nasosun mexaniki dəyişdirilməsi bizim profilimiz deyil. Ehtiyat hissələrini ayrıca satmırıq — hissələri yalnız öz təmirimizdə istifadə edirik. Təmir yalnız servis mərkəzimizdə aparılır.
Sərhəd bəzən sadə görünmür: məsələn, F18 kodunda nasosun özü mexaniki olaraq ilişə bilər, ya da onu idarə edən triak deşilə bilər; E23 kodunda isə səbəb həm sızma, həm də sensorun zənciri ola bilər. Diaqnostikada məhz bunu ayırırıq. Nasazlıq elektronikadadırsa, onu bərpa edirik. Mexanikadadırsa, nəyin nasaz olduğunu və nəyə görə olduğunu açıq deyirik ki, maşın üçün düzgün qərar verə biləsiniz və elektronikaya lazımsız xərc çəkməyəsiniz. Elektronika ilə mexanika eyni vaxtda nasaz olanda isə hər iki hissənin vəziyyətini ayrıca izah edirik.
Bosch elektronikasını qorumaq üçün məsləhətlər
- Elektrik tez-tez kəsilən yerdə maşını stabilizator və ya qoruyucu filtrli uzadıcı ilə qoşun — gərginlik sıçrayışının ilk zərbəsini qida bloku alır.
- Yuyulmadan sonra qapını və toz qabını açıq saxlayın: içəridə yığılan rütubət və buxar düymələr panelinə çatır.
- Yuyucu vasitəni ölçü ilə tökün: həddindən artıq köpük səviyyənin səhv oxunmasına və proqramın uzanmasına səbəb olur.
- Boşaltma filtrini mütəmadi təmizləyin: tıxanmış filtr nasosu yükləyir, onu idarə edən çıxış isə qızır.
- Maşının altında su görünsə, onu elektrikdən ayırın və tam quruyana qədər işə salmayın — rütubət modulun və kilidin kontaktlarını korroziyaya uğradır.
- Eyni xəta təkrarlanırsa, maşını dəfələrlə yenidən başlatmayın: hər cəhd rele və triakları əlavə yükləyir.
Bakı, Sumqayıt və Xırdalan: necə müraciət etmək
Təmir yalnız servis mərkəzimizdə aparılır. Bakıdan, Sumqayıtdan, Xırdalandan və Abşeronun digər yaşayış yerlərindən müraciət üçün şərtlər eynidir. Əvvəlcə zəng edin: modeli, xəta kodunu və əlaməti deyin — bəzən nasazlığı telefonda sadə yoxlamalarla aradan qaldırmaq olur və təmirə ehtiyac qalmır. Diaqnostika ödənişlidir; təmirin qiyməti diaqnostikadan sonra və işə başlamazdan əvvəl razılaşdırılır, ödəniş də bu razılaşdırılmış qiymət əsasında aparılır. Elektronikanın təmiri 80 AZN-dən başlayır.
Zəng etməzdən əvvəl bunları hazırlamaq faydalıdır: qapının içindəki etiketdən modelin tam adı (E-Nr) və istehsal nömrəsi (FD), displeydəki kod, nasazlığın nə vaxt başladığı və ondan əvvəl nə baş verdiyi — elektrik kəsilməsi, sızma, gurultu və ya yanıq iyi. Bu məlumatlar diaqnostikanı qısaldır və ilk söhbətdə nasazlığın elektronikada olub-olmadığını təxmin etməyə imkan verir.
Bosch-da nəyi təmir edirik, nəyi yox
Bosch paltaryuyan maşınlarının elektronikasını təmir edirik: modulu, mühərrikin idarəsini (EcoSilence Drive-da — inverter drayverini), klapanların və nasosun idarəsini, qapı kilidinin elektron hissəsini — maşın qapını kilidli saxlayanda və ya kilidin siqnalı üzündən işə düşməyəndə. Paltaryuyan su sızdırırsa, sıxmada səs-küy salır və ya titrəyirsə, qapının dəstəyi sınıbsa, yaxud mühərrikin, podşipniklərin, amortizatorların dəyişdirilməsi lazımdırsa — bu, mexanikadır: onu təmir etmirik və diaqnostikadan sonra bunu açıq deyirik. Bosch paltaryuyanına elektronika ustası adətən displeydə xətalar çıxanda, maşın açılmayanda, mexanika sağlam olduğu halda su qızmayanda, boşalmayanda və ya baraban fırlanmayanda lazım olur.
Ətraflı: Bosch servis.